شرایط و موانع سیر و سلوک _ علامه سید محمد تقی جعفری

سیر و سلوك دارای چند مانع است:
1. سالك در هیچ لحظه ای از لحظات حركت خود نبایداحساس وصول یا امتیاز برتری كند، اگر چنین آفتی گریبان سالك را بگیرد، نه تنها از حركت به مراحل بعدز باز خواهد ماند، بلكه نفس كمال جوی او به قهقرا خواهد رفت.
2. اشتغالات و علایق دنیوی مانند ثروت اندوزی، مقام جویی، شهرت طلبی و محبوبیت خواهی میان مردم، از امور تباه كننده سیر و سلوك اند، البته اگر ثروت و مقام وسیله ای جهت تنظیم حیات خود و دیگران باشد، نه تنها مانع ره كمال نمهواهد بود، بلكه به خاطر مشقتهایی كه سالك در این مسیر تحمل می كند، عبادت تلقی خواهد شد.
3. اشباع حس خودخواهی - به هر شكل و با هر وسیله - مانع نیرومندی برای سیر و سلوك است. ادعای تزكیه نیز سد راه كمال است. بر خی ادعای تزكیه را به عنوان بیان واقعیت، ناشی از خودخواهی نمی دانند، اما عرفای بزرگ این مطلب را نمی پذیرند، زیرا همه عظمتها و امتیازات سالك، از الطاف الهی است و استناد آنها به خود نوعی شرك محسوب می شود.
4. شكوفاییها و روشناییهای خیره كننده كه در حالات عرفانی برای سالك حاصل می شود، از دیگر موانع سیر و سلوك است. برخی از اهل سلوك با بروز این حالات لذتبار خود را گم می كنند و این حالات را آخرین منزلگاه كمال تلقی می كنند، در حالی كه این حالات فقط برای تشویق و تحریك سالك جهت ادامه راه است.
5. به فعلیت رسیدن قدرتهای شگفت انگیز، نظیر اطلاع از دلها، امور مخفی، اخبار گذشته و اینده، تصرف در امور مادی و نفوس، گاه سالك را از كمال باز می دارد. سالك باید بداند كههدف وی وصول به حق است، نه تحقق كرامات، وصول به لقای الهی برتر و با عظمتر از كشف و كرامات است.
6. حالت آرامش و ازادی مطلق و اشراف بر عالم هستی از عظمتهای شگفت انگیز روح است، كه اگر سالك
آ نرا از خود بداند، ممكن است از عظمت روح خود غفلت كرده، ادعای انا الحق كند.
7. احساس شكوفایی و ابتهاج روح نشانه ورود به جاذبه الهی و تجلی صفات حق تعالی بر دل سالك است. سالك باید مراقب باشد كه این احساس سد راه كمال او نشود.